Bij een negatieve output gap loopt de werkloosheid op. Waarom?
Hoe rekende je de arbeidsproductiviteit uit?
🎯
Doelen
2 min
Je kunt beroepsbevolking, werkgelegenheid en
vraag naar arbeid correct gebruiken.
Je kunt de werkloosheid berekenen en in procenten uitdrukken.
Je kunt het verband leggen tussen productie, arbeidsproductiviteit en werkgelegenheid.
📖
Voorbereiden voor de les
1 min
Welvaart § 4.2 — aanbod en vraag op de arbeidsmarkt.
Neem dit over in ✓PLENDA
🧠
Zo werkt het — de begrippen op een rij
11 min
Aanbod van arbeid = de beroepsbevolking = werkenden + werklozen Vraag naar arbeid = opgevulde vraag + openstaande vacatures Werkgelegenheid = het aantal werkenden
1
Let op de valkuil: wie niet wil of kan werken hoort niet bij de beroepsbevolking.
Scholieren, gepensioneerden en arbeidsongeschikten tellen niet mee.
Het scharnier met de productiefunctie:
arbeidsproductiviteit = productie / werkgelegenheid
en dus: werkgelegenheid = productie / arbeidsproductiviteit
4
Daaruit volgt iets dat vaak op een toets komt: als de productie met 3% groeit en de
arbeidsproductiviteit met 3%, blijft de werkgelegenheid gelijk. Groei alleen levert
dus niet automatisch banen op.
🤝
Samen — de cijfers uitpluizen
10 min
Beroepsbevolking 9,2 miljoen · werkenden 8,6 miljoen · openstaande vacatures 0,4 miljoen ·
productie € 860 miljard
Bereken het aantal werklozen en het werkloosheidspercentage.
Bereken de arbeidsproductiviteit.
Hoe kan het dat er tegelijk werklozen én vacatures zijn?
✋
Even checken
3 min
Telt een fulltime student mee in de beroepsbevolking?
Productie +4%, arbeidsproductiviteit +2%. Wat gebeurt er met de werkgelegenheid?
✏️
Zelfstandig — uit je lesbrief
13 min
Welvaart § 4.2 — maak opgave 4.1, 4.2
en 4.3.
Opgavenummers volgens de studiewijzer van SE1.
🚀
Klaar? Dan dit
Tijdens een recessie stoppen veel mensen met zoeken naar werk. Wat doet dat met het
officiële werkloosheidspercentage?
Is dat een eerlijk beeld van de arbeidsmarkt? Onderbouw.
🔄
Afsluiten
3 min
Noem de formule die werkgelegenheid, productie en arbeidsproductiviteit verbindt.
🔁
Terugblik
4 min
Wat hoort er allemaal bij de beroepsbevolking?
Hoe kan er tegelijk werkloosheid én krapte zijn?
🎯
Doelen
2 min
Je kunt conjuncturele en structurele werkloosheid
onderscheiden.
Je kunt binnen de structurele werkloosheid de drie soorten benoemen.
Je kunt per soort werkloosheid passend beleid noemen.
📖
Voorbereiden voor de les
1 min
Welvaart § 4.2, en lees daarbij § 4.2.2 goed door.
Neem dit over in ✓PLENDA
🧠
Zo werkt het — vier soorten
11 min
1
Conjuncturele werkloosheid ontstaat door vraaguitval: de productie zakt onder
Y*. Zij verdwijnt vanzelf als de economie aantrekt.
2
Frictiewerkloosheid: tussen twee banen in, of tussen opleiding en eerste baan.
Altijd aanwezig, en niet erg.
3
Kwalitatieve structurele werkloosheid: mismatch tussen opleiding of ervaring
en de openstaande vacatures.
4
Kwantitatieve structurele werkloosheid: arbeidsplaatsen verdwijnen, door
robotisering of door verplaatsing naar lagelonenlanden.
Beleidsregel om te onthouden: conjuncturele werkloosheid bestrijd je met
bestedingsbeleid, structurele werkloosheid met scholing en
arbeidsmarktbeleid. Wie een recessiepakket inzet tegen een mismatch, verspilt geld.
🤝
Samen — welk type is dit?
9 min
Een fabriek sluit omdat de productie naar Vietnam verhuist.
Een net afgestudeerde zoekt drie maanden naar werk.
In een recessie ontslaat de bouw duizenden mensen.
Een vrachtwagenchauffeur wordt overbodig door zelfrijdende trucks.
Een timmerman zonder diploma vindt geen werk terwijl er vacatures voor installateurs
openstaan.
Benoem per geval het type én het passende beleid.
✋
Even checken
3 min
Welk type werkloosheid verdwijnt vanzelf als de economie aantrekt?
Welk type los je op met omscholing?
✏️
Zelfstandig — uit je lesbrief
13 min
Welvaart § 4.2 — maak opgave 4.13.
Nog niet af? Werk dan eerst 4.1, 4.2 en 4.3 bij.
Opgavenummers volgens de studiewijzer van SE1.
🚀
Klaar? Dan dit — Zuidoost-Drenthe
Beroepsbevolking 95.000 · werkenden 87.000 · openstaande vacatures 4.500, vooral in IT en
zorg op hbo-niveau · van de werklozen is 65% ouder dan 50 en heeft 70% mbo-niveau of lager.
Bereken het werkloosheidspercentage.
Welk type werkloosheid overheerst hier? Onderbouw met de gegevens.
Geef drie maatregelen en zet ze op volgorde van snelheid van effect.
🔄
Afsluiten
3 min
Waarom werkt een bestedingsimpuls niet tegen een mismatch?
🔁
Terugblik
4 min
Noem de vier soorten werkloosheid.
Welke twee daarvan zijn structureel én beleidsmatig te beïnvloeden?
🎯
Doelen
2 min
Je kunt arbeidsmarktgegevens uit een tabel halen en verwerken.
Je kunt output gap, werkgelegenheid en werkloosheid in één redenering combineren.
🧠
Zo werkt het — alles aan elkaar knopen
10 min
Een land met Y* = 480 miljard bij 6 miljoen banen, feitelijke productie Y = 400 miljard,
beroepsbevolking 6,8 miljoen.
1
Arbeidsproductiviteit = 480 / 6 = 80.000
2
Werkgelegenheid bij Y = 400 / 80.000 = 5 miljoen
3
Structureel werkloos = 6,8 − 6 = 0,8 miljoen Conjunctureel werkloos = 6 − 5 = 1,0 miljoen
4
Output gap = 400 − 480 = −80 miljard, ofwel −16,7% van Y*. Dat past bij die forse
conjuncturele werkloosheid.
Dit sommetje verbindt week 36, 37 en 39 met elkaar. Kun je het vlot maken, dan heb je een
groot deel van SE1 in de vingers.
🤝
Samen — variëren op het sommetje
9 min
De regering stimuleert en Y stijgt naar 448 miljard. Bereken de nieuwe
werkgelegenheid en de nieuwe conjuncturele werkloosheid.
Kan de conjuncturele werkloosheid onder nul zakken? Wat zou dat betekenen?
Hoe verandert de structurele werkloosheid door dit beleid?
✋
Even checken
3 min
Welk deel van de werkloosheid blijft bestaan als Y = Y*?
✏️
Zelfstandig
16 min
Werk je opgaven van deze week af: Welvaart 4.1, 4.2, 4.3 en 4.13,
en lees § 4.2.2 nog eens door.
Klaar? Werk dan deze casus uit.
Een land heeft een potentiële productie van € 750 miljard bij 8,5 miljoen banen. De
feitelijke productie is € 690 miljard. De beroepsbevolking telt 9,3 miljoen mensen.
Bereken de arbeidsproductiviteit en de werkgelegenheid bij de feitelijke productie.
Bereken de structurele en de conjuncturele werkloosheid.
Bereken het totale werkloosheidspercentage.
De regering wil de werkloosheid met een derde terugbrengen. Leg uit welk deel zij met
bestedingsbeleid kan aanpakken en welk deel niet.
🚀
Klaar? Dan dit
Stel dat de arbeidsproductiviteit in dit land met 4% stijgt terwijl de productie gelijk blijft.
Bereken de nieuwe werkgelegenheid.
Is stijgende arbeidsproductiviteit goed of slecht nieuws voor werknemers? Onderbouw
met een korte- en een langetermijnargument.
🔄
Afsluiten
2 min
Welke som van deze week moet je nog een keer oefenen?