Blok 13 VWO — Economie

Begrippen & formules

Kopen en werken — hoofdstuk 8: Markten

Niets gevonden. Probeer een ander woord.

🧮

Formules

Qv = … − … · p
De vraagvergelijking. Het getal vóór p is negatief: hoe hoger de prijs, hoe kleiner de gevraagde hoeveelheid.
Qa = … · p − …
De aanbodvergelijking. Het getal vóór p is positief: hoe hoger de prijs, hoe groter de aangeboden hoeveelheid.
Qv = Qa
De evenwichtsvoorwaarde. Stel de twee vergelijkingen aan elkaar gelijk en los p op; vul p daarna in om de hoeveelheid te vinden.
omzet = prijs × hoeveelheid
Wat de verkopers samen ontvangen. In evenwicht: evenwichtsprijs × evenwichtshoeveelheid.

Week 35Betalingsbereidheid en de vraaglijn

markt
Het geheel van vraag naar en aanbod van een bepaald goed. Er hoeft geen plein aan te pas te komen — het gaat om vragers en aanbieders die elkaar vinden.
vrager
Degene die wil kopen.
aanbieder
Degene die wil verkopen.
betalingsbereidheid
De hóógste prijs die een vrager voor een goed wil betalen. Ligt de marktprijs daarboven, dan koopt hij niet.
individuele vraaglijn
De lijn die aangeeft hoeveel één vrager bij elke prijs wil kopen.
collectieve vraaglijn
De optelling van alle individuele vraaglijnen: hoeveel er in totaal bij elke prijs wordt gevraagd.
dalend verloop
Een vraaglijn daalt omdat er bij een lagere prijs steeds meer vragers zijn wier betalingsbereidheid boven die prijs ligt.

Week 36De vraaglijn beweegt

beweging langs de vraaglijn
De prijs van het goed zélf verandert. Je schuift over de bestaande lijn; de lijn blijft liggen.
verschuiving van de vraaglijn
Er verandert iets ánders dan de prijs. De hele lijn gaat naar links of naar rechts.
oorzaken van verschuiving
Inkomen · behoeften en mode · de prijs van een ander goed · het aantal vragers.
substituut
Een goed dat een ander goed kan vervangen, zoals een fiets en een deelscooter. Wordt het ene duurder, dan stijgt de vraag naar het andere.
complementair goed
Een goed dat je samen met een ander goed gebruikt, zoals een fiets en een fietsslot. Wordt het ene duurder, dan daalt de vraag naar het andere.

Week 37Het aanbod

aanbodlijn
De lijn die aangeeft hoeveel er bij elke prijs wordt aangeboden. Hij stijgt: bij een hogere prijs is produceren aantrekkelijker.
collectieve aanbodlijn
De optelling van het aanbod van alle aanbieders bij elke prijs.
oorzaken van verschuiving
De prijzen van de productiefactoren · de technische ontwikkeling · het aantal aanbieders.
heffing
Een bedrag dat de overheid per product int. Aanbieden wordt duurder, dus de aanbodlijn schuift naar links (omhoog).
subsidie
Een bedrag dat de overheid per product bijlegt. Aanbieden wordt aantrekkelijker, dus de aanbodlijn schuift naar rechts (omlaag).

Week 38Marktevenwicht

marktevenwicht
De situatie waarin de gevraagde hoeveelheid precies gelijk is aan de aangeboden hoeveelheid.
evenwichtsprijs
De prijs waarbij dat gebeurt. Er blijft niets over en er komt niemand tekort.
evenwichtshoeveelheid
De hoeveelheid die bij de evenwichtsprijs wordt verhandeld.
aanbodoverschot
De prijs ligt bóven de evenwichtsprijs: er wordt meer aangeboden dan gevraagd. Verkopers blijven zitten en verlagen de prijs.
vraagoverschot
De prijs ligt ónder de evenwichtsprijs: er wordt meer gevraagd dan aangeboden. Kopers overbieden elkaar en de prijs stijgt.
omzet
Prijs maal hoeveelheid — wat de verkopers samen binnenkrijgen.

Week 43Verschuivingen en marktvormen

homogeen product
Voor de koper is elk exemplaar gelijk, zoals tomaten op de veiling of aandelen van hetzelfde bedrijf.
heterogeen product
Elk aanbod is net anders, door merk, service, sfeer of kwaliteit, zoals een knipbeurt of een spijkerbroek.
marktvorm
De manier waarop een markt is ingericht: hoeveel aanbieders er zijn, wat voor product het is en hoeveel invloed één aanbieder op de prijs heeft.
volkomen concurrentie
Veel aanbieders van een homogeen product. Eén aanbieder heeft geen invloed op de prijs.
monopolistische concurrentie
Veel aanbieders van een heterogeen product. Elke aanbieder heeft een beetje invloed op zijn eigen prijs.
oligopolie
Weinig aanbieders die goed op elkaar letten. Ze hebben invloed op de prijs, maar moeten rekening houden met de concurrent.
monopolie
Eén aanbieder, zonder echte vervanger. Hij heeft veel invloed op de prijs.
kartel
Een (verboden) afspraak tussen aanbieders over prijs of hoeveelheid. Lukt het makkelijkst bij weinig aanbieders.
ACM
Autoriteit Consument & Markt: de toezichthouder die kartels opspoort en beboet.
📅 Hele planning van dit blok

Deze lijst groeit mee met het blok. Mis je een begrip? Zeg het in de les.